Autor: P. B.
U ponedjeljak 10. novembra 2025. godine na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu održana je ceremonija otvaranja manifestacije “Mjesec arapskog jezika” u Bosni i Hercegovini, realizirana u saradnji s Međunarodnom akademijom za arapski jezik “Kralj Salman” iz Rijada (Kraljevina Saudijska Arabija). Program je okupio predstavnike univerziteta, obrazovnih institucija, kulturnih organizacija i srednjih škola, potvrđujući kontinuitet saradnje između akademske zajednice u BiH i partnerskih institucija iz arapskog svijeta.
Nakon intoniranja himni Bosne i Hercegovine i Kraljevine Saudijske Arabije, prisutnima se obratio rektor Univerziteta u Sarajevu prof. dr. Tarik Zaimović, ističući višedecenijski značaj Katedre za arapski jezik i književnost Odsjeka za orijentalnu filologiju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu i njen doprinos humanističkim i filološkim disciplinama. U ime partnera govorio je prof. dr. Abdullah ibn Salih al-Wašmi, generalni sekretar Akademije “Kralj Salman”, s fokusom na važnost jezičke i kulturne razmjene te na dugoročne oblike institucionalne saradnje između Univerziteta u Sarajevu i Akademije “Kralj Salman”.
Na svečanosti su predstavljene tekuće aktivnosti Univerziteta u Sarajevu i Akademije, uključujući planove za zajedničke obrazovne i istraživačke programe. Prateći program obuhvatio je kratke nastupe i prezentacije relevantnih univerzitetskih jedinica i partnerskih centara, među kojima i Centar za arapski jezik “Abdžad” u Rijadu, koji će uskoro ugostiti studente Katedre na svojim programima.
U okviru svečanosti uručena su priznanja i nagrade najboljim studentima Katedre koji su u kategorijama esej na arapskom jeziku, recitacija arapske poezije i arapska kaligrafija osvojili tri prva mjesta, tri druga i tri treća mjesta, što ih je uvrstilo u najbolje takmičare u poznavanju arapskog jezika i kulture na globalnom nivou.
Voditelj Katedre za arapski jezik i književnost prof. dr. Mirza Sarajkić izjavio je za “Bosnistiku”:
“Kao Katedra s gotovo osam decenija neprekinutog rada na Univerzitetu u Sarajevu, ponosni smo na učešće u organizaciji konferencije u okviru manifestacije Mjesec arapskog jezika. Naša tradicija arabistike i komparativnih studija oblikovala je generacije nastavnika, prevodilaca i istraživača, uz rezultate vidljive u brojnim studijama, naučnim projektima, izdanjima i međunarodnoj saradnji. Današnjim programom potvrđujemo strateško opredjeljenje Katedre da ostane povezana s najprestižnijim centrima arapskog jezika i kulture te da u kurikulum i istraživanja sistematski ugrađuje savremene metodologije i tehnologije.
U tom smislu, saradnja s Akademijom “Kralj Salman” ima posebno mjesto. Akademija se ističe globalnim dosegom i inovacijskim spektrom: od obrazovnih programa, obuke nastavnika, kurikularnih alata i standardiziranog ispita “Hamza” do izgradnje digitalnih platformi i jezičkih resursa dostupnih izvan arapskog svijeta, što je bitno za podizanje kvaliteta nastave i certifikacije kompetencija u međunarodnom okruženju.
Premda generalno s podozrenjem gledamo na najnovije trendove umrežavanja lingvistike s vještačkom inteligencijom i računarskom lingvistikom, svjesni smo da njihovo kritičko, metodološki utemeljeno uključivanje otvara prostor za preciznije opise jezičkih pojava, naprednije pedagoške alate i odgovornije upravljanje promjenama u našem sociolingvističkom okruženju. Akademija je 2024. uspostavila prvi specijalizirani centar za UMI (umjetnu inteligenciju) i obradu arapskog jezika (ARAI) s pet naprednih laboratorija (UMI, priprema podataka i resursa, akustika i vizuali, VR/AR, istraživačka laboratorija). Ovaj iskorak ubrzava razvoj alata, standarda i aplikacija za arapski jezik, te omogućava kapacitiranje istraživača, nastavnika i industrijskih partnera u skladu s globalnim praksama.
Akademija ujedno prednjači u globalnim mapiranjima nastave arapskog jezika: najnoviji međunarodni izvještaj o stanju podučavanja arapskog u 30 zemalja donosi podatke iz više od 300 obrazovnih institucija i daje smjernice za politike, kurikulum i umrežavanje arabista – što je dragocjeno i za bosanskohercegovački obrazovni sistem.
Zahvaljujem generalnom sekretaru prof. dr. Abdullahu ibn Salihu al-Wašmiju na podršci i partnerstvu, kao i Vladi i narodu Kraljevine Saudijske Arabije, čijom je pomoći omogućen i završetak Univerzitetske biblioteke UNSA. Našoj organizaciji nesebično su doprinijeli rektor prof. dr. Tarik Zaimović i dekan prof. dr. Adnan Busuladžić – hvala im na institucionalnoj podršci. Kolegica Suada Muharemović i kolega Almin Mahmutović, zajedno s kolegom Mirnesom Duranovićem najzaslužniji su za pripremu kako programa organizacije tako i studenata za takmičenja.
Na kraju, najveća nagrada su postignuća naših studenata: ostvarili su izuzetan uspjeh osvojivši po tri prva, druga i treća mjesta u različitim disciplinama – znanju arapskog jezika, arapskoj književnosti i arapskoj kaligrafiji. Kako su gosti i nagrade pokazali, studenti Katedre za arapski jezik i književnost pripadaju samom vrhu arabista na međunarodnom nivou. Ta postignuća potvrđuju da spoj tradicije, međunarodnog partnerstva i savremenih tehnologija daje rezultate te obavezuje Katedru da i dalje bude regionalno uporište izvrsnosti u studijama arapskog jezika i književnosti.”
Manifestacija se nastavlja nizom radionica, predavanja i kulturnih događaja vezanih za unapređenje nastave arapskog jezika i jačanje saradnje univerziteta, škola i kulturnog sektora u BiH. ■
